Kort verslag van een werkbezoek aan Hôpital Laquintinie

Door Karin Djermor, SEH verpleegkundige bij het Maasstad Ziekenhuis

Aan mij is gevraagd om in het heel kort iets te vertellen over het bezoek dat ik in juni 2012 heb mogen afleggen aan ons partnerziekenhuis in Kameroen. Ik kan je zeggen… dat lukt me niet… althans niet in het heel kort!

Houvast

Mijn “opdracht” waarmee ik op stap ging was een inventarisatie van de (opleiding) behoeftes maken op de SEH in HLQ. Ik had een goed uitgewerkte takenanalyse, om de beginsituatie van een scholing in kaart te brengen, bij me als houvast. Mijn hemel wat was ik blij met die houvast want in Douala aangekomen werd ik al snel “gepakt” door Afrika en alles wat daarbij kwam kijken… ik was verkocht!!!
De cultuur en de prachtige mensen, de hitte met z’n bijpassende geuren, de stad met al zijn hectiek en onveilige situaties maar later ook de prachtige natuur.

Het ziekenhuis is een afspiegeling van het hierboven beschrevene, alleen is het een ziekenhuis voor de allerarmsten onder de bevolking en dat kan je aan alles zien. Het gebouw is oud met enorme gebreken en achterstallig onderhoud. Overal schimmel en vocht, op de SEH zelfs een open riool gezien. De hygiëne laat soms echt te wensen over. Soms is er airco maar in de patiëntenkamers meestal niet. Tijdens het “werken” en inventariseren op de SEH wordt al snel duidelijk dat het hier echt ontbreekt aan hygiëne, discipline en schoonmaak. Daar werd wel direct wat aan gedaan. Verder werden er vragen gesteld over de doorstroom en het optimale gebruik van de ruimtes.

Beperkte middelen in het ziekenhuis

Maar wat zien ze daar een zieke mensen met een enorme verscheidenheid aan ziektes, echt ongelooflijk. En wat moeten ze het dan doen met heel weinig mogelijkheden… kijken, luisteren en voelen en als je geluk hebt een monitor die je verder niet weet in te stellen!

ABC

Vorig jaar is door het Maasstad Ziekenhuis het ABC in afgeslankte vorm geïntroduceerd op de Intensive Care Unit. Dit hangt op de SEH gekopieerd aan de muur, maar werd niet gebuikt. Tijdens het meewerken hebben we gezamenlijk, door middel van bedside teaching, een aantal patiënten met behulp van het ABC in kaart gebracht. Zo hebben we bijvoorbeeld een patiënt die op zijn rug liggend, helemaal alleen op een kamertje van de SEH lag en nog in insult was met een tongbeet, met behulp van het het ABC gestabiliseerd. Dat gebeurde door hem in stabiele zijligging te leggen en toen dat niet optimaal werkte, een mayo tube te geven en de familie naar de kas te sturen om medicijnen tegen het insult te laten kopen!

Door bij deze casus samen met de artsen het ABC te doorlopen begrepen ze nu wat de A4-tjes op de muur  met het ABC daadwerkelijk vertelde. Er werd heel enthousiast op gereageerd en de vraag voor het bezoek in het najaar was dan ook introductie van het ABC op de SEH. Maar ook vroeg men om uitleg van verpleegkundige triage, gipslessen en stroomschema’s voor onder andere reanimatie (BLS). Kortom heel veel werk, maar erg leuk nu je ziet hoe leergierig men is. Mijn “opdracht” is ingevuld en duidelijk.

Lessen

Daarnaast had ik een nekkraag meegenomen omdat ik vooraf had vernomen dat er in HLQ erg veel (neuro)trauma’s binnenkomen en erg weinig kennis van trauma opvang was. Die neuro trauma’s begreep ik overigens heel goed aangezien het verkeer met al die brommers zonder helm, voor mij persoonlijk, regelrechte kamikaze acties leken. En dan te bedenken dat ze soms met een heel gezin op 1 brommer zitten!

Maar goed, de instructies werkwijze aanleggen van een nekkraag heb ik aan het verpleegkundig personeel van de SEH gedemonstreerd…de teamleider van de SEH was de klos om als slachtoffer te fungeren… lachen want eigenlijk was dit not done….ik had iemand uit de “lagere regionen” moeten aanwijzen als slachtoffer…wist ik veel! Maar na afloop hield hij de kraag om en liep weg…uhhh? Wat bleek…hij had de kraag in zijn bureaulade gelegd want ja die was hem gegeven toch? Er was van mijn kant heel wat overtuigingskracht nodig om hem terug te krijgen om ook zijn andere personeelsleden te kunnen scholen. Zo werkt Afrika kennelijk…ik had dus ook nog veel te leren.

Materiaal

Het door ons geschonken materiaal zie je her en der opduiken en wordt helaas niet altijd gebruikt omdat ze of incompleet zijn of de knowhow er niet is. Hier is een les voor ons uit te leren. Er is een duidelijk gebrek aan basismaterialen zoals matrassen, brancards en rolstoelen. Ook disposable materialen zoals catheters, spuiten etc. worden uitgewassen en vele malen (her)gebruikt. ECG plakkers worden zo vaak mogelijk gebruikt en het ECG papier is allang op. Het heeft eigenlijk geen zin om “brandjes” te blussen en dit alles vanuit Nederland mee te nemen, maar we moeten proberen ervoor te zorgen dat ze weten hoe en wat ze zelf moeten bestellen, of zulke geavanceerde apparatuur niet meer weggeven.

Een rondgang door het ziekenhuis doet je op je grondvesten schudden… want behalve de ellende die je ziet, en waarvoor ik een soort schild rond mezelf ter bescherming had opgetrokken, kunnen wij een hoop van ze leren. Het ogenschijnlijke gemak waarmee men aanvaardt dat de dood nou eenmaal bij het leven hoort is één van die lessen.

Ik kan er nog dagen over praten en schrijven… Het was echt een prachtervaring waarvoor ik een ieder die mij hier de gelegenheid voor heeft geboden hartelijk wil danken!

SAMSUNG