Maart

Werkbezoek – maart 2018

Op 9 maart 2018 vertrok Helma Hofland, gespecialiseerd brandwondenverpleegkundige in het Maasstad Ziekenhuis, met Brigit en Margriet van Zorgpartners Midden-Holland en Nelleke van de Lelie zorggroep naar Rwanda. Bij aankomst in Rwanda onweerde het dusdanig heftig, dat landen onmogelijk was en de piloot 30 minuten door moest vliegen naar Entebbe in Oeganda. Pas de volgende dag kunnen zij landen in Kigali en na een tocht van 6 uur bereiken zij het Kibogora Hospital. Als bij aankomst blijkt dat de vorige dag 16 mensen zijn getroffen door de bliksem relativeert dat meteen het wachten tijdens de lange reis.

Na aankomst concentreert Helma zich op ‘bedside-teaching’, omdat er een nijpend tekort aan verpleegkundigen is. Daarnaast besteed zij aandacht aan de zorg op de NICU, die prima verloopt omdat de verpleegkundigen goed zijn opgeleid, en aan het geven van een praktijkles reanimatie voor volwassenen.

De volgende dag besluit zij om van het programma af te wijken en lesmateriaal over brandwondenzorg van Han Boxma te vertalen, omdat in het gebied vaak onweer voorkomt. Dit deel van Afrika krijgt jaarlijks per vierkante kilometer te maken met meer dan 230 inslagen. De presentatie werd goed bezocht en mensen stelden veel vragen.

Een aparte afdeling voor brandwondenzorg is er niet. De vrouwen liggen op een overvolle vrouwenafdeling en de mannen op eenzelfde mannenafdeling. Waar kinderen liggen, wisselt.
Na overleg met Dr. Ronald, de brandwondenchirurg, ondersteunt Helma bij wondbehandelingen. Hoewel er niet veel materiaal is, worden de wonden prima schoongemaakt. De materialen worden elke dag weer schoongemaakt en gesteriliseerd. Er wordt gewerkt met zelfgemaakte gazen en soms wordt ook honing gebruikt. De patiënten wachten buiten rustig op hun beurt.

Verpleegkundigen werken met een app op een (gedoneerde) I-phone waarmee zij contact onderhouden met een arts In Amerika, zodat patiënten snel en op juiste wijze door hen behandeld kunnen worden.

Een ander onderwerp waar interactieve lessen over worden gegeven is ‘Pijn’. Daarvoor gebruikt zij liniaaltjes met behulp waarvan de pijn in kaart wordt gebracht.

Hygiëne is een belangrijke factor bij een goede medische verzorging. Daarom bespreekt ze in haar lessen chirurgische wondinfecties en risicofactoren. Hoe goed het personeel dit ook beseft, zij zijn afhankelijk van de aanvoer van handalcohol en water. Ook het verplegen van twee patiënten in één bed vormt een risico voor infectie. Ook het gebrek aan personeel is een belangrijke factor.

In het kader van het palliatieve zorgproject reist Helma samen met de verpleegkundigen per auto de bergen in om in een afgelegen gebied twee patiënten met uitgezaaide kanker te bezoeken. Deze patiënten worden goed verzorgd, want de kennis van verpleegkundigen op het gebied van wonden en pijn is zeer goed. Ook spiritualiteit neemt hier een belangrijke plaats in.

Op de laatste dag deelt het team certificaten uit aan medewerkers die zijn opgeleid. Dit wordt feestelijk gevierd met lekkernijen en frisdrank. Een mooie afsluiting van een indrukwekkende periode in Rwanda. Dat verpleegkundigen en artsen in soms barre omstandigheden moeten werken en toch zo positief, vrolijk en betrokken zijn, dat maakt dit project volgens Helma tot een bijzonder project.